Posten 4+5 bij Spaarndam

Previous

De smalle dijk van Spaarndam over het water Spaarne en IJ was altijd al een goed punt voor een verdedigingswerk. Bij het beleg van Haarlem in 1572 was er al een verdedigingswerk gemaakt op de Spaarndammerdijk. Dat werd overigens door de Spanjaarden moeiteloos ingenomen, doordat ze een omweg konden maken over het bevroren water. 

Ook Krayenhoff bouwde hier begin 1800 verdedigingswerken (posten) voor zijn Stelling van Krayenhoff’. 


Post nummer 4 bij Spaarndam rechts (of bewesten),
ook wel: Post op de Slaperdijk. 

De verdedigingswerken (Batterij met aarden wallen) werden omstreeks 1809 aan de westkant van Spaarndam (nu gem. Haarlem) gebouwd als onderdel van de Spaarne-linie en om zowel de Spaarndammerdijk als de sluizen van Spaarndam te beschermen. 

Iets meer naar het westen werd op Slaperdijk aan de rand van het IJ een stenen beer gebouwd. Een beer is een puntige muur op de dijk, langs het water van het IJ, met daarnaast aan de landzijde een houten brug. In tijden van gevaar (oorlog) kon die houten brug makkelijk verwijderd worden. 
De beer is in 1809 gebouwd. Hij staat op houten palen met schotten er tussen. Zie een uitgebreid artikel over de bouw op website www.stelling-amsterdam.nl 
In 1825 werd de brug alweer vervangen door een dam met grindweg omdat de muur ‘onderloops’ was.
In 1886 is de muur verzwaard en voorzien van vleugelmuren. 

De aarden wallen zijn er nog, maar zien er nu anders uit. Ze zijn aangepast en opgenomen in de latere Stelling van Amsterdam.
De stenen beer is er nog steeds, en staat aan wat nu de Slaperdijk heet. 

Post nummer 5 achter Spaarndam, bij het Rijnlandhuis. 

Ook aan de oostkant van Spaarndam was een kleine verdedigingspost, aan beide zijden van de dijk. Deze batterij is ook omstreeks 1809 aangelegd. Vermoedelijk was hier in 1572 ook het verdedigingswerk uit de tijd van het beleg van Haarlem gepositioneerd (locatie nog controleren) 
Hiervan is nu niets meer te herkennen. 

Munitiemagazijn, Stelling van Amsterdam. 

Op de plaats van Post 5 heeft later naast de dijk (op het huidige terrein van AH) een Munitiemagazijn gestaan, gebouwd in 1896 voor de Stelling van Amsterdam. De fundering is er nog, daar is nu een huis op gebouwd, links achter bakker Vink. 
De toegangsweg naar het Munitiemagazijn is nog herkenbaar als het voetpad vanaf de dijk naar het parkeerterrein van AH. 

(tekst met dank aan Wim Koelman)


© Dorpsvereniging / Chris Buzink 2021-2023